Museum Voorlinden, begin van een nieuw museum, 10 januari 2017
 Jan Sluijters, Maannacht IV (1912) |
10 januari 2017, 'Museum Voorlinden, het begin van een nieuw museum'. Lezing door Suzanne Swarts.
Vanaf september 2016 is Museum Voorlinden open voor publiek. In drie ruimtes worden kunstwerken uit een van de grootste particuliere collecties van moderne en hedendaagse kunst in Nederland getoond. De verzameling staat bekend als de Caldic Collectie. Ruim veertig werken zijn in de openingstentoonstelling ‘Full Moon’ te zien. Of de werken bij elkaar passen? Dat mag je als kijker zelf uitmaken. Hetzelfde geldt voor een speciaal voor dit museum gemaakt kunstwerk, de ‘Swimming Pool’ van Leandro Ehrlich. Het is bedoeld om het publiek te prikkelen.
Dezelfde filosofie is terug te vinden in het gebouw midden in de duinen van Wassenaar.
De speciale dakconstructie en de grote ramen zorgen voor een haast magische lichtval op de getoonde kunstwerken. Omringd door de natuur zal het dagelijks verschil in kleur en intensiteit van het licht bij ieder bezoek voor een andere kunstbeleving zorgen.
Suzanne Swarts, directeur Museum Voorlinden, die al ruim 10 jaar met de verzamelaar en initiatiefnemer Joop van Caldenborgh samenwerkt, vertelt alles over het prille begin van de collectie, de eerste ontwerpschetsen, de magie van het inrichten van een tentoonstelling en doet verslag van de eerste maanden openstelling van het museum.
Museum Voorlinden
De kunst van het perspectief, 13 december 2016
|
13 december 2016, 'De kunst van het perspectief', Delft en de architectuurschilderkunst.
Lezing door Peter Guido de Boer
Perspectief, een kwestie van doorzien?
In het midden van de 17e eeuw woonden veel kunstenaars, wetenschappers en gezagsdragers in de stad Delft. Dit unieke multidisciplinaire gezelschap heeft een rol gespeeld bij de ontwikkeling van de architectuurschilderkunst. Ook bij Peter de Boer zelf past een brede wetenschappelijke aanpak. Zo heeft hij als kunsthistoricus zijn proefschrift aan de TU Delft verdedigd.
Zijn studie ging over de kerkinterieurs in Delft als voorbeelden van de ontwikkeling in de architectuurschilderkunst. Als hoogtepunt van dit genre geldt het schilderij van de Nieuwe Kerk van Gerard Houckgeest met het grafmonument van Willem van Oranje. De weergave van het interieur samen met het praalgraf betekende in die tijd een uitdaging voor de kunstenaar om dit zo realistisch mogelijk weer te geven. Het is geen willekeurige afbeelding van een interieur, maar een zorgvuldig opgebouwd meesterwerk.
Om dit toe te lichten komen veel vragen in deze lezing aan de orde. Hoe is dit schilderij tot stand gekomen? Speelden politieke overwegingen een rol om het grafmonument af te beelden? Waarom is dit schilderij vanuit perspectivisch oogpunt zo interessant? Op welke manier probeerde de schilder een zo ruimtelijk mogelijke voorstelling te geven?
'Help, mijn moeder danst de salsa', lustrumavond 8 november 2016
 |
8 november 2016, Lustrum feestelijke avond, met een muzikaal reisverhaal in Cuba,
door Aukelien en Sophie van Hoytema:
'Help, mijn moeder danst de salsa!'
Een muzikaal, herkenbaar en humoristisch reisverhaal van moeder en dochter in Cuba.
Ze hebben allebei net een ongelukkige liefde achter de rug en dan worden ze getrakteerd op een vakantie naar Cuba. Moeder en dochter verheugen zich op de witte stranden, de prachtige natuur, een beetje rust en vooral op de opzwepende muziek van de salsa.
Maar ja, een dochter van 30 reageert natuurlijk heel anders op al die indrukken dan een moeder van 60. Waar zijn al die Cubaanse mannen eigenlijk op uit, wie durft er het autootje te besturen. Botsen ze nog met de strenge Cubaanse autoriteiten en komen ze nog wel toe aan een beetje cultuur, ontspanning en een mooie Cubaanse sigaar?
De conflicten tussen Aukelien (moeder) en Sophie (dochter) zijn onvermijdelijk. Gelukkig is humor de familie Van Hoytema niet vreemd. Dat maakt deze voorstelling tot een bijzonder grappig en spannend muzikaal reisverslag.
Regie: Michaël van Buuren, Piano: Ed Boekee, Techniek: Nanne van Hoytema
Aukelien van Hoytema is een muzikale duizendpoot. Als musicologe is ze gespecialiseerd in klassieke muziek en jazz. Ze presenteerde sinds jaar en dag voor de TROS klassieke radio het programma Een Goedemorgen Met…. De appel valt niet ver, want dochter Sophie is net zo’n duizendpoot. Ze heeft al diverse theatervoorstellingen op haar naam staan, maakt cabaret op maat, zingt in haar band en presenteert o.a. RTL-Snowmagazine.
Verslag van de feestavond
Muziek, dans, hapjes, drankjes vormden een passend decor voor de viering van het 35-jarig bestaan van Kunstkring Leiderdorp, Leiden en omgeving. Van de ruim 300 leden waren velen aanwezig, zij kregen een verrassend avondprogramma aangeboden.
Voor de gelegenheid was de Scheppingskerk, waar altijd de lezingen van de Kunstkring plaatsvinden, omgebouwd tot een theaterzaal. Aukelien van Hoytema trad samen met haar dochter Sophie op met een voorstelling dat het best gekenschetst kan worden als een muzikaal reisverslag van hun vakantie op Cuba.
Vanaf 1981 verzorgt Kunstkring Leiderdorp culturele avonden met uiteenlopende onderwerpen. Het bevorderen van kunst en cultuur staat hoog in het vaandel. Daarnaast organiseert de Kunstkring elke twee jaar een Expositie voor AmateurKunstenaars waar zij gedurende een weekend hun werk kunnen tonen aan een groot publiek. Van een klein zaaltje in 1981 groeide de Kunstkring drie jaar geleden door naar de grote zaal in de Scheppingskerk te Leiderdorp, waardoor het ledental tot het huidige niveau kon groeien.
Klik hier voor foto's, gemaakt door Pieter Sleeboom.
Fijnschilders, maar dan op glas, 11 oktober 2016
 |
11 oktober 2016, 'Fijnschilders, maar dan op glas', 17e en 18e eeuws gegraveerd glas
Lezing door Haro Schultz van Haegen.
Haro Schultz van Haegen heeft een voorliefde voor 17e eeuwse schilderkunst en voor 17e en 18e eeuws gegraveerd glas. In deze lezing staat centraal hoe glas in deze eeuwen werd gemaakt, en vooral werd gebruikt. Glas speelde een bijzondere rol in allerlei sociale verbanden: families, genootschappen, handelsverkeer, en ook als bron van vermaak.
De Nederlandse glasgraveerders van toen zijn te beschouwen als grootmeesters, net als de schilders uit die tijd.
Naast de techniek die destijds werd toegepast bij het vervaardigen van glas als drinkgerei, wordt ingegaan op de rol van glaswerk in beroemde 17e eeuwse schilderijen, met name in de genre-schilderkunst. Daarover zijn mooie verhalen en interessante wetenswaardigheden te vertellen.
Een mooi voorbeeld is het beroemde schilderij van Frans Hals ‘De vrolijke drinker’ die een fraaie roemer in zijn hand vasthoudt. Op welke wijze werd het glas in het sociale leven gebruikt? Verder is er mooi beeldmateriaal dat de verfijndheid van glas van zo’n 300 jaar oud laat zien.
Speciale aandacht wordt besteed aan het werk van de 17e eeuwse Leidse glasgraveur Willem van Heemskerk. Zijn werk is te bewonderen in het Rijksmuseum Amsterdam, het Victoria & Albert Museum Londen en in museum De Lakenhal Leiden.
De komende verbouwing van De Lakenhal, de voortgang daarvan en de kunstwerken die tijdelijk elders hun onderkomen vinden, passeren nog de revue.
Haro Schultz van Haegen is in zijn dagelijks leven adviseur bij fusies en overnames van bedrijven. Daarnaast is hij voorzitter van de Vereniging van Belangstellenden in Museum De Lakenhal.
Japonisme, 13 september 2016
 |
13 september 2016, 'Japonisme, de invloed van Japan op de westerse kunst in de late 19e eeuw'
Lezing door Max Put.
In de tweede helft van de 19e eeuw raakt de Europese kunst in beweging. In het kielzog van maatschappelijke veranderingen beginnen kunstenaars, verzamelaars en kunstcritici te zoeken naar nieuwe inspiratiebronnen. Men richt de blik onder andere op het verre Oosten, waar na eeuwen van isolement in 1854 Japan de poorten opent.
Als gevolg hiervan duiken Japanse kunstvoorwerpen steeds vaker op in het Westen, eerst op de wereldtentoonstellingen, maar al snel ook in de kunsthandel.
Mede door de kwaliteit heeft Japanse kunst in het Westen enorm succes en ontstaat er een groep van verzamelaars die zich hartstochtelijk stort op alles wat Japans is. Zij worden 'Japonisten' genoemd en onder hen bevinden zich kunstcritici, industriëlen, schrijvers en kunstenaars. Als in de jaren 1870 ook Japanse prenten naar Europa komen bereikt de Japan-rage een hoogtepunt. Geen enkele kunstvorm lijkt eraan te ontkomen:
in de schilderkunst, kunstnijverheid, architectuur, literatuur, muziek, overal dringt de invloed van de Japanse kunst door. Dit duurt tot het midden van de jaren 1890, waarna het weer afzwakt. Het is dan echter al zo ingrijpend geweest dat er sprake is van een blijvende erfenis.
Dit fenomeen staat bekend als het ‘Japonisme’ en in de lezing worden alle aspecten ervan belicht, inclusief de Nederlandse situatie, die bijzonder was omdat Nederland het enige Westerse land was dat tussen ca. 1630 en 1854 contact had met Japan.
Max Put, kunsthistoricus www.kunstgeest.nl
Weimar en Dessau: van Barok tot Bauhaus, 14 juni 2016
 |
14 juni 2016, 'Weimar en Dessau: van Barok tot Bauhaus', lezing door Yvonne Hilgenkamp
We beginnen met een korte inleiding op de plaats Weimar in de geschiedenis van de Duitse republiek. Velen kennen het charmante stadje vanwege intellectuele grootheden als Friedrich Schiller en Johann-Wolfgang von Goethe, maar ook van de indrukwekkende Anna-Amalia-bibliotheek of Art Nouveau-architect Henry van de Velde.
Bovendien gaf Weimar haar naam aan de Weimarrepubliek, die heeft bestaan van het einde van de Eerste Wereldoorlog tot 1933 als Adolf Hitler de macht opeist.
In 1919 wordt in Weimar het Staatliches Bauhaus opgericht, een vernieuwende opleiding voor architectuur, kunst en design.
Uitgangspunt: verzoening van kunst en ambacht, wat in de hoogtijdagen zal verschuiven naar verzoening van kunst en industriële vormgeving. Tijdens deze lezing gaan we het hebben over de ideologie van de eerste directeur-architect Walter Gropius, de onconventionele Vorkurse (het eerste leerjaar) van de excentrieke kunstpedagoog Johannes Itten, de verhuizing van Weimar naar Dessau, de indrukwekkende docentenkring waaronder internationaal vermaarde kunstenaars als Wassily Kandinsky en Paul Klee, alsmede hoe het de Bauhaus-adepten is vergaan na de opkomst van het nationaal-socialisme.
ASK history is het bureau van kunst- en architectuurhistoricus Yvonne Hilgenkamp
Vrouwen in de schilderkunst, 10 mei 2016
 |
10 mei 2016, 'Vrouwen in de schilderkunst door de eeuwen heen', lezing door Caroline Lassche
Wie de kunstgeschiedenis bekijkt, vraagt zich af waar de grote vrouwelijke meesters zijn gebleven. Wat blijkt, ondanks maatschappelijke moeilijkheden en professionele beperkingen zijn er altijd vrouwelijke kunstenaars geweest. Vanaf de pre-historie tot heden hebben vrouwen betekenisvolle kunst gemaakt. Echter, velen zijn helaas 'vergeten' in de canon van de kunstwetenschap. Gelukkig is er sinds de jaren zeventig onderzoek gedaan dat het tij heeft doen keren. Deze lezing biedt eens een ander perspectief en laat u kennismaken met de meest talentvolle schilderessen door de eeuwen heen. Hun levens en hun bijzondere werk hebben de kunst enorm verrijkt. Het is aan ons daar oog voor te hebben.
Lassche & Lassche Kunst en Cultuureducatie
De Romeinse Limes, 12 april 2016
 |
12 april 2016, 'De Romeinse Limes', Nederland als grensgebied van een wereldrijk
Lezing door Lucas Knitel
De limes (Latijn voor 'grens') is de aanduiding van de grens van het toenmalige Romeinse Rijk. Zo’n 2000 jaar geleden liep de noordwestelijke grens van het Romeinse Rijk langs de loop van de Rijn, van Millingen aan de Rijn tot Katwijk aan Zee. Het gebied dat later Nederland zou worden, werd zo in tweeën gespleten. Het gedeelte beneden de Rijn maakte wél deel uit van het Romeins Imperium en het deel daarboven niet. 
Wat is het verhaal van die grens en de bijzonder positie van Nederland als grensgebied van Romeins naar ‘Barbaars’. Welke betekenis heeft het prachtige archeologisch park Matilo in Leiden? Waarom stopten de Romeinen bij de Rijn? Wie was nu precies Julius Civilis, destijds de bekendste ‘Nederlander’?
Lucas Knitel is historicus en museumdocent, o.a. bij Rijksmuseum van Oudheden in Leiden.
Voor onze eigen leden zijn twee excursies naar de tentoonstelling ‘De Romeinse Kust’ in dit museum gepland op vr.22 en za.23 april a.s., aanvang 10.00 uur.
Rondleiding kost 5 euro p.p. exclusief entree Museum. Aanmelden: details volgen nog.
Interessante links
◘ Langs de Limes (gratis route-app wandelen/fietsen)
◘ UniversiteitsMuseum, Utrecht
◘ Waterliniemuseum, Bunnik
◘ EnToen.Nu, Romeinse Limes, Er-op-uit
◘ Regiocanons, Romeinen in Zuid-Holland
◘ Archeon, Alphen aan den Rijn
◘ Romeinen.info
Het Nieuwe Duitsland, 8 maart 2016
 |
8 maart 2016, 'Het Nieuwe Duitsland', lezing door journaliste en schrijfster Margriet Brandsma
De 81e editie van de Boekenweek, 12 t/m 20 maart 2016, richt zich op Duitsland.
Onder het motto 'Was ich noch zu sagen hätte' worden verhalen over ons buurland belicht.
Lezing geschiedt i.s.m. BplusC-Bibliotheek Leiderdorp en boekhandel De Kler.
Margriet Brandsma was jarenlang correspondent voor de NOS in Duitsland en heeft nog steeds een warme band met het land. In haar lezing zal ze stilstaan bij het ‘nieuwe’ Duitsland, het Duitsland dat is ontstaan na de hereniging van West-Duitsland en de DDR en bij de wijze waarop de Duitsers van nu omgaan met hun zwarte verleden. Ook vertelt ze over Angela Merkel, de Oost-Duitse domineesdochter die nu al meer dan tien jaar kanselier is en die door het Amerikaanse tijdschrift Time werd uitgeroepen tot persoon van het jaar 2015. Wie is die Merkel eigenlijk, wat drijft haar en waarom zijn de Duitsers zo trots op haar, ook al is lang niet iedereen het eens met de manier waarop ze het vluchtelingenvraagstuk aanpakt?
Margriet Brandsma schreef een boek over Merkel ‘Het mirakel Merkel’, van haar hand verscheen in 2014 het vluchtverhaal van een Oost-Duitser die naar zijn Nederlandse verloofde wilde ‘Vluchtcode Vlinder’ en recentelijk bij uitgeverij Conserve een bundel interviews met Nederlandse journalisten die in Duitsland werken of gewerkt hebben
‘Was wir noch zu sagen hätten en een verhalenbundel over Berlijn ‘Daar is de Muur’.
margrietbrandsma.nl
Venetië en haar maskers, 9 februari 2016
 |
9 februari 2016, 'Venetië en haar maskers: Carnaval en Feesten', lezing door Olga Dol
Venetië is niet alleen de perfecte bestemming voor een paar dagen romantiek; het is tevens de meest bijzondere plek op aarde om carnaval te vieren. Als je houdt van traditie, mystiek en spektakel, dan moet je een keer aanwezig zijn geweest bij het Venetiaanse carnaval. Maar dan wel gemaskerd!
De inspiratie voor de maskers die nu worden gedragen tijdens het Venetiaanse carnaval, komt grotendeels uit de theatervorm commedia dell’arte. Dit is een manier van toneelspelen die zeer waarschijnlijk in Italië is ontwikkeld door rondtrekkende toneelgezelschappen. Elke uitvoering binnen de commedia dell’arte had dezelfde vaste karakters, die dus overal herkenbaar moesten zijn.
Olga Dol, auteur van vele succesvolle hobbyboekjes, heeft zich de laatste jaren toegelegd op het beschilderen en versieren van Venetiaanse maskers. Haar maskers zijn uniek in Nederland: zij mocht de maskers maken voor de Koninklijke verjaardagsopera Don Giovanni, maskers voor ‘Symfonica in Rosso’ en voor de fotografie van Marco Borsato.
Voor carnavalsverenigingen maakt zij al jaren series maskers op aanvraag en van speciaal ontwerp. Daarnaast geeft zij les en verzorgt regelmatig lezingen over de historie van Venetië, haar maskers en anekdotes.
olgadol.nl