Van Gogh schilderijen, van binnenuit bekeken, 12 januari 2016
| |
12 Januari 2016, 'Van Gogh schilderijen, van binnenuit bekeken', lezing door Rob Bouwman
Rob Bouwman is sinds 1993 betrokken bij het blootleggen van de verborgen schatten in schilderijen met behulp van geavanceerde technieken van het Shell laboratorium op Amsterdam-Noord. Vanaf 2000 t/m 2017 is Shell betrokken bij het oeuvre van Van Gogh voor zover dat in bezit is van het Van Gogh Museum in Amsterdam. Een verkenning die heeft geleid tot nieuwe inzichten over Vincents werkwijze.
Hoe die samenwerking tot stand is gekomen, zal fysisch chemicus, maar ook professioneel kunstschilder Rob Bouwman, kort uiteenzetten. Vervolgens aandacht besteden aan de mens en schilder Van Gogh aan de hand van een ‘speurtocht door Parijs’ waar de schilder twee van zijn negen jaar als schilder doorbracht, jaren waarin hij radicaal veranderde van de schilder van het donkere, soms modderige palet in de schilder van het licht.
In het tweede deel van de lezing licht hij het proces van het onderzoek toe, alsmede de technische kant daarvan. Wat begon als het zoeken naar informatie om de restaurator te helpen om de duurzaamheid van restauraties te verhogen, leidde tevens tot het beter begrijpen van de werkwijze van Vincent. Dit bleek voor kunsthistorici van groot belang aangezien de ideeën over zijn werkwijze door het onderzoek op zijn kop zijn gezet.
Beluister Unity-FM interview met onze voorzitter Ellen Cazemier
Jheronimus Bosch, Visioenen van een genie, 10 december 2015
| |
8 december 2015, 'Jheronimus Bosch, Visioenen van een genie',
lezing door Sophie Tutelaers
Wellicht bekruipt u een gevoel van onbehagen, als u goed kijkt naar de schilderijen van Jheronimus Bosch. Hoe kan het dat alles zó werkelijk en van deze wereld lijkt te zijn? Uw verstand waarschuwt u echter: dat wat u ziet, kan geen werkelijkheid zijn. Een monnik kan immers niet vliegen op de rug van vis, een man is niet even groot als een aardbei. Hoe heeft deze unieke kunstenaar dergelijke werelden kunnen bedenken? En wat maakt dat de beelden u toch zo bekend, vertrouwd en redelijk voorkomen?
Kunsthistorica Sophie Tutelaers baant zich met ons een weg door het wonderlijke oeuvre van Jheronimus Bosch. Een kunstenaar die op de drempel staat van een nieuwe tijd: de Renaissance.
Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch presenteert in 2016 de internationale tentoonstelling Jheronimus Bosch - Visioenen van een genie. Met naar verwachting 20 schilderijen (panelen en triptieken) en 19 tekeningen is het de grootste overzichtstentoonstelling van Jheronimus Bosch (ca. 1450 ’s‑Hertogenbosch 1516) ooit.
Eenmalig keert het leeuwendeel van zijn oeuvre terug naar ’s-Hertogenbosch, de stad waar hij als Jheronimus van Aken werd geboren, waar hij zijn meesterwerken schilderde en waaraan hij zijn artiestennaam Bosch ontleende. De tentoonstelling is het hoogtepunt van het Nationaal Evenementenjaar Jheronimus Bosch 500 dat in 2016 wordt gevierd, naar aanleiding van het 500e sterfjaar van de kunstenaar.
Het Requiem van Mozart, 10 november 2015
| |
'Dodenmis van een wonderkind, Het Reuiem van Mozart', lezing door Bert Boter
Het Requiem van Wolfgang Amadeus Mozart behoort tot een van de bekendere werken uit de klassieke muziek. De passie en dramatiek is voor iedereen hoorbaar.
Muziek gaat nog meer leven wanneer je er iets van weet.
Wat is precies een requiem? Waar komen bepaalde muzikale motieven vandaan? Wat is de opbouw van het stuk en de achtergrond? Wat kunnen we zelf horen, wanneer we goed luisteren? Deze en andere zaken komen aan de orde op deze avond. In interactie met de zaal zal de luisteraar gaandeweg meegevoerd worden in het gespitst luisteren. Na deze avond hoort u meer dan ooit in dit bijzondere werk! Uiteraard wordt de lezing ondersteund met muziekopnamen en lichtbeelden.
Bert Boter, predikant in Voorschoten, kan enthousiast vertellen over het Requiem. Muziek is zijn grote passie.
Wilt u het Requiem binnenkort live horen?
Het Leiderdorps Kamerkoor zal op zondag 22 november 2015 om 14.30 uur het Requiem van W.A. Mozart uitvoeren in de Sint-Petruskerk te Leiden. Ook staat de Missa in honorem Sanctae Ursulae van J.M. Haydn op het programma.
Venduehuis der Notarissen, 13 oktober 2015
 |
Venduehuis der notarissen 'Eenmaal, andermaal .....', lezing door Chris Vellinga
In 1811 werd ons land ingelijfd bij het Franse Keizerrijk en werd de Franse rechtspraak van kracht. Openbare verkopingen moesten voortaan plaatsvinden onder toezicht van een notaris. Voor die tijd werden openbare veilingen van woningen, landerijen, boerderijen en inboedels georganiseerd door stadsvendumeesters.
Vanuit zijn 30-jarige praktijk als taxateur kunst & antiek en veilingmeester behandelt kunsthistoricus Chris Vellinga niet alleen de geschiedenis, maar ook de werkwijze van de veiling, de expertises, de successen en mogelijke valkuilen. Tevens zal hij ingaan op tendensen in de kunstmarkt en prijsontwikkelingen aan de hand van geveilde schilderijen.
Kunstgeschiedenis vanuit het perspectief van het twee eeuwen oude Haags Venduehuis der Notarissen.
Leiderdorp op 't kruispunt 'Kunst en Ambacht', 8 september 2015
| |
Leiderdorp op het kruispunt van 'Kunst en Ambacht', lezing door Claudia Thunnissen
Het landelijke thema van Open Monumentendag 2015 is ‘Kunst & Ambacht’.
Waar komen kunst en ambacht samen bij een kunstwerk of een monument.
Hoe zit het met kunst met een kleine en een grote K.
Kunsthistoricus Claudia Thunnissen zal zich beperken tot de beeldende kunsten, waaronder de schilder- en beeldhouwkunst, de bouwkunst en de toegepaste kunst, en deze verbinden met allerlei ambachten, waaronder de kunst van het restaureren. Met oog voor het grote verhaal en inzoomend op Leiderdorp als klein onderdeel van het wereldtoneel, waar kunstenaars als Gerrit de Blanken, Willem Brouwer en Jan Roelandse draaiden, boetseerden en schilderden; waar architecten en ambachtslieden waaronder Van Osnabrugge bouwden; en met bijzondere figuren zoals Freek van Leeuwen die in De Lange Akker woonde en werkte.
Wat is er in de loop der tijd voor Leiderdorp ontworpen en gemaakt, variërend van kerken, scholen, woonhuizen en boerderijen tot orgelkasten, glas-in-lood, houtsnijwerk en tegeltableaus? En waar raakt dit aan stromingen in de beeldende kunst?
Onbekend Toscane ontrafeld, 9 juni 2015
| |
fresco van Piero della Francesca |
'Onbekend Toscane ontrafeld', lezing door Maaike Raduzzi
Onbekende pareltjes in een overbekende regio
Veel toeristen bezoeken slechts de kunstschatten in Florence, Siena, Pisa en Luca.
Echter ook kleinere Toscaanse plaatsen en het wonderschone platteland herbergen indrukwekkende cultuurschatten van grote waarde.
Maak kennis met het onbekende Toscane en reis mee door steden als Arezzo, Cortona, Montepulciano en Pienza.
Arezzo dankt haar bekendheid aan de fabelachtige frescocycli, die Piero della Francesca heeft nagelaten. Zijn werk 'De Legende van het H.Kruis' behoort tot een van de hoogtepunten van de schilderkunst uit de Renaissance.
Het fraai gelegen Cortona werd in de jaren negentig van de vorige eeuw op de kaart gezet door de Amerikaanse schrijfster Frances Mayes met haar boek 'Een huis in Toscane'.
Het middeleeuwse uiterlijk van Cortona is perfect bewaard gebleven. Veel overblijfselen uit de Etruskische en Romeinse tijd zijn er te zien.
In Cortona is Luca Signorelli geboren, die in vele opzichten te beschouwen valt als voorloper van Michelangelo.
Montepulciano en Pienza, liggend in het hart van het Etruskenland, herbergen nog steeds interessante overblijfselen van de 15e en 16e eeuw.
Kruseman, Kunstbroeders uit de Romantiek, 12 mei 2015
 |
Kruseman, Kunstbroeders uit de Romantiek, lezing door Mariëlle Lassche
In de 19e eeuw was de Romantiek een belangrijke stroming in de westerse literatuur, muziek en kunst. Het gevoel en de verbeelding gingen een steeds belangrijkere rol spelen. Ook Nederlandse schilders werden beïnvloed door de Romantiek, maar ze probeerden deze stroming te combineren met Hollandse nuchterheid. Een goed overzicht van deze periode is terug te vinden in werken van de schilders uit de familie Kruseman. Het was een bekende familie van kunstenaars en notabelen uit de 19e eeuw.
Cornelis Kruseman (1797-1857) wordt beschouwd als de grondlegger van deze kunstenaarsdynastie. Tijdens zijn studiereizen naar Italië werd hij geïnspireerd door de oude Italiaanse meesters en vandaar zijn bijnaam 'de Raphael van het Noorden'.
Zijn neef Jan Adam (1804-1862) was financieel de meest succesvolle Kruseman. Hij stond bekend als de societyschilder van zijn tijd. Opvallend is het oog voor detail in kleding, kapsel en accessoires in zijn portretkunst. Van zijn hand zijn ongeveer 500 portretten van de gegoede burgerij en de adel. Ook het staatsieportret van koning Willem II (op het Binnenhof in Den Haag) is door hem gemaakt.
Tot de andere schilders van deze familie behoren Frederik Marinus (1816-1882) met zijn romantische landschappen, Jan Theodoor (1835-1895) met de zeegezichten en Hendrik Dirk (1829-1904) met etsen. Deze laatste Kruseman werd geboren in Alkmaar en vestigde zich in 1865 in New York. In zijn etsen zien we een verrassende combinatie van Hollandse met Amerikaanse elementen. Aan het eind van zijn leven heeft deze Hendrik Dirk een gedeelte van zijn werken aan het museum van Alkmaar geschonken.
De familie Kruseman heeft dus opvallend veel kunstenaars voortgebracht. Het waren goede vaklui en aan de hand van hun schilderstukken krijgen we een goed beeld van de verschillende genres van de Nederlandse schilderkunst in de tijd van de Romantiek.
In de tentoonstelling van 'Kunstbroeders van de Romantiek' zijn zestig werken van deze familie te bewonderen. Deze expositie is te zien in Museum Jan Cunen in Oss tot 15 maart en daarna in het Stedelijk Museum in Alkmaar van 18 april tot 2 augustus 2015.
Napoleon op St. Helena, 14 april 2015
| |
'Napoleon op St. Helena', lezing door Patrick Buch
Met expositie van authentieke Napoleon objecten
Patrick Buch, broer van wijlen Boudewijn Büch, is naast een verwoed verzamelaar van Napoleon-objecten ook een groot kenner van de geschiedenis van 'zijn held'.
Buch zal in zijn lezing uitvoerig ingaan op de periode dat Napoleon gevangen zat op het eiland Sint-Helena (1815-1821). Tijdens zijn ballingschap die 5,5 jaar duurde, komen we veel te weten over de Franse Keizer. De uitzichtloosheid en zijn gezondheid, die na 1817 snel achteruit ging, betekende het einde van een man die van grote invloed is geweest op Europa in de 19e eeuw. Napoleon stierf op zaterdag 5 mei 1821 en werd op Sint-Helena begraven, maar in 1840 weer opgegraven en teruggebracht naar Parijs.
Maar... of in Parijs ook daadwerkelijk het lichaam van Napoleon ligt, daarover heeft Buch een specifieke mening.
Bijzondere objecten: Tijdens de lezing zullen verschillende originele voorwerpen te zien zijn van Napoleon, zoals een reliekenkistje met overblijfselen uit het graf van Napoleon, een drinknap, een zilveren bestek en een haarlokje uit 1819.
Hermitage Amsterdam In het jaar dat de slag bij Waterloo van 1815 in heel Europa wordt herdacht opent dit museum een tentoonstelling over o.a. Napoleon Bonaparte van 28 maart - 8 november 2015.
'Waanzin': Te gek voor woorden, 10 maart 2015
 |
'Waanzin': Te gek voor woorden, auteurslezing door schrijfster Mensje van Keulen
Lezing mogelijk gemaakt door BplusC bibliotheek Leiderdorp, boekhandel De Kler en een bijdrage van Sociëteit Oud Leiderdorp.
In het kader van het thema van de boekenweek 2015 zal de schrijfster verhalen over 'Waanzin', onder het motto 'Te gek voor woorden'.
De 80ste Boekenweek vindt plaats van zaterdag 7 maart t/m zondag 15 maart 2015.
Mensje van Keulen heeft de Constantijn Huygens-prijs 2014 ontvangen voor haar hele oeuvre: romans, verhalen en gedichten.
Volgens de jury getuigt haar werk van een 'buitengewoon technisch meesterschap':
'Al haar verhalen zijn met precisie en fijnzinnigheid gecomponeerd, ogenschijnlijk zijn ze gewoon en alledaags, maar de typische Mensje-van-Keulenverbeelding geeft er steevast een verrassende lading of onverwachte wending aan.'
Carthago, handels- en machtsimperium, 10 februari 2015
 |
Carthago, handels- en machtsimperium; opkomst, bloei en val van een wereldstad, lezing door Lucas Knitel
De lezing sluit aan bij de tentoonstelling ‘Carthago’ in Rijksmuseum voor Oudheden Leiden, 27 november 2014 t/m 10 mei 2015.
Voor deze tentoonstelling zijn bruiklenen betrokken van o.a. het Louvre, het British Museum en verscheidene Tunesische musea. Samen met Leidse topstukken vertellen deze objecten het verhaal van Carthago, de grote Romeinse erfvijand en evenknie aan de overzijde van de Middellandse Zee. Als centrum van een uitgestrekt handelsnetwerk, groeide Carthago uit tot een van de grootste steden van het mediterraan gebied en stak het in rijkdom, invloed en vernuft Rome, Athene en Alexandrië naar de kroon.
Tijdens de lezing passeren onder meer de roemruchte Hannibal en zijn olifanten, de vermaarde Carthaagse vloot en het vermeend brengen van kinderoffers door de Carthagers de revue. Ook minder bekende zaken als de Carthaagse godenwereld, het dagelijkse leven in de metropool en de herontdekking van de oude stad door een Nederlandse ingenieur worden besproken. De lezing zal worden afgesloten met een beschouwing van de val van Carthago en vernietiging van deze wereldstad door de Romeinen.
Hoe anders zou de wereldgeschiedenis zijn verlopen als niet Carthago, maar Rome het onderspit had gedolven? De vernietiging van deze grootse stad mag wat dat betreft met recht een wereldschokkende gebeurtenis genoemd worden.
In vervolg op de lezing organiseert Lucas Knitel op vrijdag 13 en zaterdag 14 februari 2015 om 10.15 uur een rondleiding in het RMO. Hiervoor kunt u zich inschrijven na afloop van de lezing van 10 februari a.s. Kosten rondleiding 5 euro, te betalen bij inschrijving.