Op de thee bij Matisse, Tentoonstelling in H*ART
Op de thee bij Matisse, Tentoonstelling in H*ART
Dinsdag 12 januari 2027 om 20.00 uur, Scheppingskerk, Van Poelgeestlaan 2, Leiderdorp
Lezing door Wendy Fossen
In deze lezing ontdekt u de artistieke reis van Henri Matisse, geïnspireerd door de tentoonstelling Chez Matisse in H*ART Museum. Vanwege de sluiting van het Centre Pompidou zijn dertig van zijn topstukken tijdelijk in Amsterdam te zien.
De lezing belicht zijn artistieke evolutie: van zijn revolutionaire zoektocht naar vrij kleurgebruik in het fauvisme tot zijn latere, radicaal vereenvoudigde figuren. Tot slot ziet u hoe deze Franse meester met zijn vernieuwingsdrang een blijvend stempel drukte op zijn tijdgenoten en de moderne kunst.
‘Kunst elitair, stoffig en saai?’ Niet als het aan kunsthistorica Wendy Fossen van Casa dell’Arte ligt! Zij geeft geen droge colleges maar vertelt met zo veel vuur en passie over kunst dat je voorgoed verkocht bent. Zo laat ze de worsteling van de kunstenaar met zijn opdrachtgever zien en gaat ze dieper in op het persoonlijke leven van flamboyante kunstenaars. Wedden dat je kunst na zo’n rondleiding, lezing of cursus heel anders gaat bekijken?
Wendy organiseert en geeft als eigenaar van Casa dell’Arte lezingen (op locatie of online), rondleidingen, (hybride)cursussen en seminars, en stadstours (te voet of met de fiets). Wendy werkt als vaste museumgids in het Mauritshuis in Den Haag en als docent bij de Vrije Academie. Als ANVR-reisleider begeleidt zij voor SRC Reizen kunst- en cultuurliefhebbers in heel Europa.
Gaudí, Pionier van het Modernisme
Gaudí, Pionier van het Modernisme
Dinsdag 8 december 2026, Scheppingskerk, Van Poelgeestlaan 2, Leiderdorp
Lezing door Max Put
Op 10 juni 1926 overleed in een ziekenhuis in Barcelona de Catalaanse architect Antoni Gaudí, die twee dagen eerder op straat was aangereden door een tram. Zijn begrafenis in de crypte van de kerk Sagrada Familia werd bijgewoond door duizenden mensen. Dit jaar, op Gaudí’s sterfdag, wijdde paus Leo XIV de centrale toren van de Sagrada Familia in, die hiermee de hoogste kerk ter wereld werd.
Miljoenen bezoekers van over de hele wereld weten jaarlijks Gaudí’s beroemdste schepping te vinden. Barcelona telt echter veel meer gebouwen van deze bijzondere architect, die bij zijn afstuderen door zijn leermeester ‘een gek of een genie’ werd genoemd. In de lezing volgen we zowel Gaudí’s leven als zijn werk, dat voortvloeide uit een gedetailleerde studie van de natuur. Bovendien had hij een groot talent voor wiskunde. Beide aspecten resulteerden in een heel eigen ontwerpstijl, die al in zijn vroegste werk naar voren kwam. Met zijn unieke gebouwen wees Gaudí de weg naar de architectuur van de 20ste eeuw. Met deze lezing staan we stil bij het 100ste sterfjaar van deze pionier van het modernisme.
Max Put is kunst- en architectuurhistoricus, onder andere gespecialiseerd in Japanse kunst en Art Nouveau architectuur. Over beide onderwerpen schreef hij boeken en artikelen. Hiernaast was hij jarenlang werkzaam als docent voor de Vrije Academie in Amsterdam. Voordat Max kunstgeschiedenis ging studeren, volgde hij de opleiding schilderen en vrije grafiek aan de Rietveld Academie. Sinds 2021 is hij ook weer actief als kunstenaar. Zijn werk was onder andere te zien in verschillende tentoonstellingen bij ARS Aemula in Leiden.
45 jaar Kunst en Cultuur
Kunstkring Leiderdorp: een 45-jarig jubileum
Dinsdag 10 november 2026, Scheppingskerk, Van Poelgeestlaan 2, Leiderdorp
In februari 1981 ontstond het idee, afkomstig van de grafisch kunstenares Trees Klijn om een kunstkring te starten in Leiderdorp. Vanuit de gemeente werd ook medewerking verleend, o.a. door de onlangs overleden oud-wethouder Irma Gehner.
Op 17 november 1981 was de officiële oprichting in de Muzenhof: de start van Kunstkring Leiderdorp, met de doelstelling: “het bevorderen van kunst en cultuur in Leiderdorp”.
De doelstelling heeft op vele manieren invulling gekregen. Op diverse locaties werden de maandelijkse lezingen gegeven, met telkens de noodzaak een grotere ruimte te zoeken, vanwege de toenemende belangstelling.
Vanaf 2012 worden de avonden in de Scheppingskerk georganiseerd, waardoor de toenmalige ledenstop kon worden opgeheven en het ledental sterk kon stijgen.
In de loop van de jaren werd de Kunstkring bij diverse evenementen op kunst- en cultuurgebied betrokken, gaf een eigen blad uit, nu het maandelijks bulletin.
Ook organiseerde de Kunstkring vele exposities voor amateurkunstenaars, die tegenwoordig in het Atrium van het gemeentehuis gehouden kunnen worden.
Een jubileum moet gevierd worden, vandaar een verrassende en feestelijke avond voor de leden op 10 november 2026.
Deze avond is alleen voor de leden toegankelijk.
Kunst & Fotografie
Kunst & Fotografie
Dinsdag 13 oktober 2026, Scheppingskerk, Van Poelgeestlaan 2, Leiderdorp
Lezing door Pieter Sleeboom
In deze lezing komt de relatie tussen Kunst & Fotografie aan de orde. Schilders die fotograferen, foto’s gebruiken als inspiratiebron, foto’s naschilderen of foto’s in hun werk gebruiken. Hoe de acceptatie van fotografie als kunstvorm zich ontwikkelde. Eerst als “The Pencil of Nature” waarbij schilders zich schaamden foto’s te gebruiken bij hun werk tot de fototentoonstellingen in kunstmusea zoals wij dat nu zien. Veel schilders, fotografen en hun werk komen ter sprake.
Pieter Sleeboom is amateurfotograaf vanaf zijn 12e jaar. Van beroep is hij lerarenopleider Engels en ICT met een grote belangstelling voor beeldende kunst. Na zijn pensionering is hij lid geworden van de fotoclub Daguerre in Leiderdorp.
Vervolgens is fotograferen en foto’s bewerken uit de hand gelopen. Zijn belangstelling gaat uit naar de relatie van fotografie met andere kunsten, maar ook uit naar de geschiedenis van de fotografie en verwante technieken zoals fotografische zeefdrukken.
Klimaatverandering; Leiderdorps erfgoed bedreigd?
Klimaatverandering; Leiderdorps erfgoed bedreigd?
Dinsdag 8 september 2026 20.00 u, Scheppingskerk, Van Poelgeestlaan 2, Leiderdorp
Lezing door Arjaan Wit
Klimaatveranderingen in het verre verleden, het heden en de toekomst hebben gevolgen voor ons erfgoed. Dat Zuid-Holland, dus ook Leiderdorp, zo goed bewoonbaar is, danken we aan eeuwenlange inspanningen om onze voeten droog en het hoofd koel te houden. Die inspanningen waren, zijn en blijven nodig om in te spelen op verschillende natuurlijke processen. De zeespiegel stijgt, maar hoe snel? Ook worden grote schommelingen verwacht in de hoeveelheid neerslag, met perioden van langdurige droogte en hitte, afgewisseld door kortstondige hoosbuien.
Tegelijkertijd daalt onze bodem, niet alleen door natuurlijke processen ten gevolge van klimaatveranderingen in het verre verleden, maar ook ten gevolge van menselijk handelen. In hoeverre vormt dit alles een bedreiging voor ons lokale erfgoed? Dat is dit jaar het landelijke thema van Open Monumentendag, in Leiderdorp op zaterdag 12 september.
Dr. Arjaan Wit (1960) is sinds 2004 actief betrokken bij de jaarlijkse organisatie van Open Monumentendag Leiderdorp en bij het Leiderdorps Museum, tegenwoordig in de rol als voorzitter. Samen met andere vrijwilligers schreef hij boekjes over de Schans van Valdez, klooster Engelendael en Huizen als kastelen in Leiderdorp. Naast dit vrijwilligerswerk is hij sociaal, economisch en organisatiepsycholoog, aangesteld als wetenschappelijk hoofddocent aan de Universiteit Leiden.
Geen lezingen in juli en augustus 2026
In de maanden juli en augustus 2026 zijn er geen bijeenkomsten van Kunstkring Leiderdorp.
Op dinsdag 8 september 2026 start het nieuwe seizoen met de lezing 'Klimaatverandering; Leiderdorps erfgoed bedreigd?' door Arjaan Wit, in het kader van de Open Monumentendag Leiderdorp op zaterdag 12 september 2026.
Dr. Arjaan Wit (1960) is sinds 2004 actief betrokken bij de jaarlijkse organisatie van Open Monumentendag Leiderdorp en bij het Leiderdorps Museum, tegenwoordig in de rol als voorzitter. Samen met andere vrijwilligers schreef hij boekjes over de Schans van Valdez, klooster Engelendael en Huizen als kastelen in Leiderdorp. Naast dit vrijwilligerswerk is hij sociaal, economisch en organisatiepsycholoog, aangesteld als wetenschappelijk hoofddocent aan de Universiteit Leiden.
Niki de Saint-Phalle: kleur, actie en activisme
Dinsdag 9 juni 2026, 20.00 uur, Scheppingskerk, Van Poelgeestlaan 2, Leiderdorp
Lezing door Krzysztof Dobrowolski-Onclin
Reliëfs, collages, happenings, zelfs met verfgeweren objecten te lijf gaan; allemaal zijn het technieken die de Franse kunstenares Niki de Saint-Phalle heeft gebruikt, maar de grootste bekendheid verwierf ze met haar Nana's. Dat zijn grote, meestal fel beschilderde beelden van vrouwen die lijken te dansen of te springen.
Niki de Saint-Phalle werd in 1930 geboren in een rijke voorstad van Parijs. Als kind verhuisde ze naar New York, waar ze opgroeide. Haar jeugd was ongelukkig. Haar vader misbruikte haar, wat haar latere werk heeft beïnvloed. De ontmoeting met de Zwitserse kunstenaar Yves Tinguely maakte een enorme indruk. Ze zouden met elkaar samenwerken, zoals aan de Stravinskyfontein bij het Centre Pompidou in Parijs. Pas toen hun relatie beëindigd was, trouwden zij. Toen Niki de Saint-Phalle in 2002 overleed, liet zij een omvangrijk en divers oeuvre na: happenings, collages, beelden, gebouwen en installaties.
Krzysztof Dobrowolski-Onclin is cum laude afgestudeerd in de kunstgeschiedenis en Franse letterkunde en heeft aan de universiteiten van Amsterdam, Parijs en Krakau gestudeerd. Sinds 2006 geeft hij cursussen en lezingen over kunstgeschiedenis zonder zich tot een specialisme of een onderwerp te beperken. Hij was 26 jaar vrijwilliger bij het COC Amsterdam en werd in 2019 benoemd tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau.
Foto Niels Blekemolen
Engelandvaarders
Dinsdag 12 mei 2026, 20 uur, Scheppingskerk, Van Poelgeestlaan 2, Leiderdorp
Engelandvaarders, lezing door Sierk Plantinga
Tijdens de lezing zal uitgebreid verteld worden over wie de Englandvaarders waren, hun beweegredenen en aantallen. De routes naar Engeland voerden niet alleen over de Noordzee, maar ook via de Antillen, de Verenigde Staten en zelfs via Japan en Wladiwostok. Vervoermiddelen waren naast de boot, de bus en de trein ook kano’s en vaak moesten zij ook lopen. En wat gebeurde er in Engeland als ze dat bereikten?
Er zal aandacht zijn voor de diverse personen betrokken bij de Engelandvaart.
Sierk Plantinga is sinds de jaren 90 vele jaren werkzaam geweest als archivaris bij het Nationaal Archief in Den Haag, waar hij bemoeienis kreeg met de Engelandvaarders.
Kort nadat hij met pensioen gegaan was werd het Engelandvaarders Museum in Noordwijk in 2015 geopend door koning Willem-Alexander en heeft hij zich opgegeven als vrijwilliger bij dat museum.
Baanbrekende museumarchitectuur wereldwijd
Dinsdag 14 april 2026, 20 uur, Scheppingskerk, Van Poelgeestlaan 2, Leiderdorp
Baanbrekende museumarchitectuur wereldwijd
Lezing door Marcel Teunissen
Hoewel het gebouwtype terugvoert naar de antieken wordt in Nederland in 1778 voor de collectie van Pieter Teyler in Haarlem het eerste openbare museum gerealiseerd. Het duurde desondanks nog vele decennia voordat de bouw van particuliere en openbare musea in ons land een vlucht zou nemen.
Kunstmuseum Den Haag
Met de bouw van vele musea in de 20ste eeuw werden alle architectuurstijlen vertegenwoordigd en werd steeds meer ingezet op ‘iconische’ gebouwen. In het buitenland voltrok zich in de meeste landen een soortgelijke ontwikkeling.
De presentatie voor de Kunstkring Leiderdorp vormt een bloemlezing van baanbrekende musea in binnen- en buitenland, met het accent op de 21ste eeuw. Naast de bouwstijl wordt aandacht geschonken aan de rol van de opdrachtgever, de algehele context, het programma van eisen in relatie tot de collectie en de steeds veranderende opvattingen over het ‘ideale museumgebouw’.
Joods Historisch Museum Berlijn
De Haagse architectuurhistoricus Marcel Teunissen (1961) is studentenbegeleider aan de TUD, onderzoeker en publicist. Van zijn hand verschenen onder meer de boeken Schoone Eenheid (2008), Welstand en Monumentenzorg in Den Haag (2010), Chinese Muur (2015), De Papaverhof (2017), 100 jaar Nieuwe Haagse School (2018), 100 jaar modern Den Haag (2020) en het Haagse stadsbeeld (2025).
De gebroeders Van Lymborch
Dinsdag 10 maart 2026, 20 uur, Scheppingskerk, Van Poelgeestlaan 2, Leiderdorp
De gebroeders Van Lymborch, Pracht en praal onder de Bourgondische hertogen (1364-1419)
Lezing door Martijn Pieters
In 2025 vond het culturele hoogtepunt plaats in het chateau Chantilly ten noorden van Parijs. Daar werd namelijk voor de derde keer sinds haar herontdekking in het midden van de 19de eeuw het wereldberoemde ‘Les très riches Heures de Duc de Berry’ aan het publiek getoond. Reden is een restauratie van het boek, waardoor verschillende pagina’s, waaronder de beroemde kalenderplaten, tegelijkertijd getoond konden worden. Bovendien bracht men nog andere voorwerpen uit het mecenaat van de opdrachtgever en zijn kunstenaars weer samen: edelmetaal werk, reliekhouders, wandtapijten en handschriften die zijn kastelen en kerken sierden. Aan hem verbonden waren de drie gebroeders Van Lymborch (van Limburg) uit Nijmegen.
Zij werden door hun oom Jan Maelwael naar het hof gehaald en kwamen op deze wijze in dienst van de hertog van Bourgondië, Filips de Stoute en uiteindelijk diens broer, Jean, hertog van Berry. Voor hem maakten ze de mooiste handschriften, welke in de lezing zullen worden voorgesteld, samen met enkele andere voorwerpen. De drie broers overklasten met hun vernieuwingen in zowel stijl als iconografie de boekverluchting zoals die in Frankrijk bedreven werd. Zij vermengden invloeden uit Italië met tradities uit de Franse en Noordnederlandse kunst. Nog steeds is er veel onbekend van deze drie broers, maar dat zij tot de besten van hun tijd behoorden staat buiten kijf. Aan het dienstverband en mecenas kwam in 1416 abrupt een einde toen zowel de hertog als de kunstenaars door de pest overleden.
Martijn Pieters (*1972) studeerde en doceerde kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam, waar hij zich specialiseerde in de kunst der Middeleeuwen, in het bijzonder de schilderkunst van de Vlaamse Primitieven en de wandschilderingen uit de late middeleeuwen. Een langer verblijf in het Dommuseum van Trier zorgde ervoor dat de middeleeuwse kunst van Duitsland een ander zwaartepunt in zijn interessegebied is. Als zelfstandig kunsthistoricus geeft hij al jarenlang voor uiteenlopende groepen lezingen, cursussen en rondleidingen over algemene en specialistische onderwerpen uit de kunstgeschiedenis, in het bijzonder die van de Middeleeuwen. Publicaties in Duitsland behandelen vooral de middeleeuwse wandschilderingen in de Eifel en de Rijnstreek. Daarnaast heeft hij een ruime ervaring in het begeleiden en ontwikkelen van kunst- en cultuurhistorische reizen, die naar vele uiteenlopende plaatsen en gebieden in Duitsland en recentelijk ook naar Bourgondië in Frankrijk leiden.
Onderschriften bij de afbeeldingen:
- Gebroeders Van Lymborch, Les Très Riches Heures de Duc de Berry, kalenderblad februari, ca. 1412-1416, tempera op perkament, 29,4 x 21 cm, Chantilly, Musée Condé, Ms. 65, fol. 2v
- Gebroeders Van Lymborch, Les Belles Heures de Duc de Berry, De dood van Christus, 1405-1408/1409, perkament, 23,8 x 17 cm, New York, Metropolitan Museum of Art, fol. 145v